İşsizlik Hızlı Düşüyor İstihdam Yavaş Toparlanıyor

Türkiye’de Haziran ayında, hem işsizlik oranı hem de işsiz sayısı azalarak son üç yılın en düşük seviyesine geldi

İşsizlik Hızlı Düşüyor İstihdam Yavaş Toparlanıyor

Türkiye’de Haziran ayında, hem işsizlik oranı hem de işsiz sayısı azalarak son üç yılın en düşük seviyesine geldi.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı verilere göre, Haziran ayında işsiz sayısı bir önceki aya göre, 823 bin kişi eksilerek 3 milyon 399 bine düştü.

İşsizlik oranı ise 2,5 puanlık azalışla, yüzde 10,6 seviyesinde gerçekleşti.

Ancak 2018 yılıyla kıyaslandığında, son üç yılda çalışabilir nüfus, yaklaşık 3 milyon artarken istihdam edilen kişilerin sayısı, bu dönemde 700 binden fazla azaldı.

İstihdam oranı son bir yılda 2,5 puan arttı

Haziran ayında, iki buçuk yıl sonra ilk kez, işgücüne katılım oranı da yüzde 50’yi geçti ve yüzde 50,2’ye yükseldi.

İstihdam oranı da son bir yılda yüzde 42,4’ten, yüzde 44,9’a çıktı.

Ancak hala 31 milyon 675 bin kişi, işgücü piyasalarının dışında kalmayı sürdürüyor.

Son üç yılda çalışabilir nüfus 3 milyondan fazla arttı, istihdam edilen kişi sayısı 728 bin düştü

Üç yıl önce 2018 yılı Haziran ayında Türkiye'de çalışabilir nüfus, 60 milyon 626 bin iken işgücü 32 milyon 629 bin idi. İstihdamda bulunanların sayısı ise 29 milyon 314 bin kişiydi.

Üç yıl sonra 2021 yılı Haziran ayında, çalışabilir nüfus 63 milyon 659 bine yükselirken işgücü, 31 milyon 984 bine, istihdam edilenlerin sayısıysa, 28 milyon 586 bine düştü.

Peki çalışabilir nüfus son 3 yılda neredeyse 3 milyon artmasına ve istihdamın 728 bin azalmasına rağmen işsizlik oranındaki azalma nasıl meydana geliyor?

Prof. Kozanoğlu: ‘‘Gençlerde durum daha da vahim, genç kadınların ancak yüzde 21’i iş bulabiliyor’’

Altınbaş Üniversitesi’nden Hayri Kozanoğlu, birçok nedenle çalışabilir durumdaki insanların iş aramaktan vazgeçtiği görüşünde.

VOA Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Kozanoğlu ‘‘Türkiye’de 15+ yaş grubunda, her 100 kişiden 44,9’unun, her 100 kadından 27,3’ünün işi var. Gençlerde durum daha da vahim. 15-24 yaş grubunda, her 100 gencin 32,6’sı, her 100 genç kadının 21,2’si fiilen işbaşı yapmaktadır. Özellikle ‘iş bulamam’ endişesiyle, kendine güvenini kaybetmesi nedeniyle insanlar bir süre sonra iş aramaktan vazgeçebiliyor. Bu nedenle işgücündeki insan sayısı azalıyor, dolayısıyla işsizlik oranı durumun vahameti ölçüsünde artmıyor. Burada ölçüt, çalışacak yaştaki nüfusun ne kadarlık bir oranının istihdam edildiğidir. Bir başparmak kuralı olarak çalışacak yaştaki nüfusun ancak yüzde 50’sine iş bulmayı becerebilen bir ekonomi son derece başarısızdır’’ dedi.

‘‘Hayatın normale dönmesiyle istihdam piyasasının göreceli toparlanması beklenir’’

TÜİK verileri bir önceki aya göre istihdamdaki artışın ağırlıklı olarak sanayiden gerçekleştiğini gösteriyor. Sanayideki bu toparlanma, her ne kadar üç sene önceki istihdam verileri yakalamamış olsa da pandeminin yarattığı ekonomik türbülanstan çıkıldığı anlamına geliyor mu?

Profesör Hayri Kozanoğlu, ‘‘Pandemi olağandışı bir durum. Hayatın normale dönmesiyle istihdam piyasasının göreceli toparlanması beklenir. Ancak rakamların ayrıntısına girince Haziran’da artan istihdamın beklendiği gibi, tarım ve turizmden öte sanayide gerçekleştiğini görüyoruz. Bir önceki aya göre sanayi istihdamı 256 bini erkeklerde olmak üzere 296 bin artıyor. Turizmi kapsayan hizmetlerde istihdam artışı 136 bin. Bunun sadece 19 bini kadın istihdamı. Bu da pandeminin toplumsal cinsiyet boyutunu gösteriyor. Kadınlar hem daha yoğun istihdam edildikleri sektörlerde daralma, hem de çocukların evde kalması nedeniyle işgücü dışında kaldıkları için daha fazla mağdur oluyorlar. Atıl işgücü oranı, bir ay öncesine göre yüzde 4,7 düşerken, pandemi öncesi, 2019 Haziran’a göre yüzde 3,3 daha yüksek. Aradaki fark, eksik zamanlı çalışan veya iş aramayıp ‘bir iş olursa çalışırım’ diyenlerden çok, çalışacak yaşta olup tamamen işgücü piyasası dışında kalanlardan oluşuyor. Bunların bir kısmının kadınlar, bir kısmının da pandemi riski nedeniyle çalışmamayı tercih edenlerden oluştuğu tahmin edilebilir’’ dedi.